ظرفیت کابین آسانسور، جدول و نحوه محاسبه آن

ظرفیت کابین آسانسور، جدول و نحوه محاسبه آن

ظرفیت کابین آسانسور یکی از مهم‌ترین فاکتورهای موثر بر ابعاد استاندارد کابین و همچنین توان و قدرت آسانسور است. از همین رو در وهله اول، برای محاسبه ظرفیت کابین آسانسور باید به نوع کاربری و مکان نصب آن توجه ویژه‌ای کرد. بنابراین، در ساختمان‌های پر تردد و شلوغ مانند ساختمان پزشکان، مراکز تجاری و مجمتع‌های مسکونی توجه به ظرفیت آسانسور از اهمیت بیشتری برخوردار است.

به دلیل این اهمیت، قصد داریم در این مطلب نگاهی کلی به جدول ظرفیت کابین آسانسور، نحوه محاسبه و نکات مرتبط با آن بیندازیم.

تعریف ظرفیت کابین آسانسور

احتمالاً همه شما هنگام سوار شدن به آسانسور تابلویی را که روی دیواره داخل کابین نصب شده، دیده‌اید. این تابلو ظرفیت مجاز نفرات و مقدار بار مجاز برای هر کابین را نشان می‌دهد. با توجه به این موضوع، باید گفت هر آسانسور ظرفیت مشخصی داشته و وارد شدن وزنی بیشتر از ظرفیت تعیین شده آن، به هیچ وجه توصیه نمی‌شود.

حال شاید این سوال برایتان پیش بیاید که کابین چطور متوجه وزن آسانسور می‌شود؟ در جواب این سوال باید بگوییم، آسانسور دارای سنسورهایی است که به واسطه آن وزن موجود در کابین را محاسبه کرده و در صورتی که وزن کابین بیشتر از حد مجاز باشد، آسانسور حرکت نمی‌کند. این سنسورها برای جلوگیری از گیر کردن آسانسور بین طبقات و عدم سقوط آن بسیار کاربردی هستند.

اما اگر آسانسوری دارای سنسور نباشد، ممکن است با وارد شدن وزنی بیشتر از ظرفیت مجاز و با حرکت کابین، بین یکی از طبقات گیر یا سقوط کند.

همانطور که بالاتر اشاره کردیم، ظرفیت کابین به صورت تعداد نفرات یا با عدد (بر حسب کیلوگرم) نشان داده می‌شود؛ بنابراین سعی کنید همیشه حواستان به این تابلو که در اتاقک آسانسور نصب شده، باشد؛ چرا که عدم توجه به آن عواقب ناخوشایندی مانند سقوط را در پی دارد!

به طور مثال اگر ظرفیت مجاز آسانسوری، معادل «6 نفر» یا «450 کیلوگرم» باشد، به این معنی است که آسانسور می‌تواند 6 نفر و به اندازه 450 کیلوگرم را بین طبقات بدون هیچ مشکلی جابجا کند.

ابعاد استاندارد کابین با توجه به شرایط ساختمان و میزان رفت و آمد در آن یکی از مهم‌ترین عوامل موثر در تعیین ظرفیت کابین آسانسور  است؛ به طوریکه بی‌توجهی به این مورد، باعث عدم رضایت مسافران خواهد شد. به عنوان مثال اگر برای ساختمانی ظرفیت تعیین شده از اندازه استاندارد کمتر و در مقابل میزان رفت و آمد افراد در ساختمان زیاد باشد، آسانسور در هر جابجایی تعداد افراد کمتری را بین طبقات جابجا می‌کند. این اتفاق باعث می‌شود تا مابقی نفراتی که قصد سوار شدن و رفتن به طبقات دیگر را دارند، منتظر بمانند.

تعیین ظرفیت کابین آسانسور طبق استاندارد از هزینه‌های اضافی و کاهش فضای ساختمان جلوگیری می‌کند.

چه عواملی بر ظرفیت کابین آسانسور تأثیرگذار است؟

اولین و مهم‌ترین مورد، همان ابعاد استاندارد کابین است. ابعاد استاندارد کابین با توجه به توان و قدرت موتور و مساحت اتاقک سنجیده می‌شود، بنابراین هرچقدر مساحت اتاقک بیشتر باشد به معنای فضای بزرگتر و افزایش ظرفیت آن نیست. این کار باید با در نظر گرفتن قدرت موتور آسانسور انجام گیرد.

عوامل تأثیرگذار دیگری مانند وزن مجاز بار، محدودیت های ایمنی، میزان تحمل سقف و کف وجود دارند که تعیین کننده ظرفیت کابین آسانسور هستند.

حال اگر به هر دلیلی در اندازه انواع کابین آسانسور تغییری ایجاد شود و نسبت به ابعاد استاندارد تعیین شده بیشتر شود، لازم است که تمامی قطعات و به ویژه موتور متناسب با آن ابعاد تغییر کند.

ظرفیت کابین آسانسور بر چه اساسی تعیین می شود؟

قبل از هر چیزی باید بدانید که تعیین ظرفیت کابین آسانسور باید قبل از ساخت آن و در مرحله طراحی انجام گیرد، بنابراین وظیفه اصلی این کار بر عهده طراح آسانسور می‌باشد. طراح در این مرحله باید میزان ترافیک موجود در ساختمان را به درستی محاسبه کند تا از فضای مفید ساختمان به صورت بهینه استفاده شده و در نتیجه رضایت مسافران حاصل گردد.

ظرفیت کابین آسانسور بر چه اساسی تعیین می شود؟

قبل از هر چیزی باید بدانید که تعیین ظرفیت کابین آسانسور باید قبل از ساخت آن و در مرحله طراحی انجام گیرد. بنابراین وظیفه اصلی این کار بر عهده طراح آسانسور می باشد. طراح در این مرحله باید میزان ترافیک موجود در ساختمان را به درستی محاسبه کند تا از فضای مفید ساختمان به صورت بهینه استفاده شده و در نتیجه رضایت مسافران حاصل گردد.

نحوه محاسبه ظرفیت کابین آسانسور

برای محاسبه ظرفیت آسانسور باید اطلاعات مرتبط با ساختمان مانند نوع کاربری، تعداد طبقات، تعداد واحد در هر طبقه، ارتفاع کلی ساختمان و فاصله طبقات از یکدیگر در دسترس طراح باشد. با در اختیار داشتن این مشخصات می‌توان جمعیت ساختمان و میزان رفت و آمد، زمان انتظار آسانسور و مدت زمان حرکت کابین از پایین ترین تا بالاترین طبقه را تخمین زد.

بعد از انجام این محاسبات، تعداد آسانسور مورد نیاز برای ساختمان، سرعت و ظرفیت آن به دست می‌آید. البته برای محاسبه این اقلام باید اندازه چاه، فضای موتورخانه و نوع کاربری آسانسور نیز در نظر گرفته شود.

4 تعریف کلی در محاسبه ظرفیت کابین

1. پایین‌ترین طبقه در آسانسور به عنوان طبقه اصلی محسوب می‌شود. در واقع همان طبقه‌ای است که افراد از سطح زمین به آن دسترسی دارند.

2. زمان انتظار در طبقه اصلی برابر با زمان بین دو حرکت متوالی کابین در طبقه اصلی است.

3. به مدت زمانی که کابین فاصله بین دورترین طبقات را طی می‌کند، زمان تئوری می‌گویند. (به طور کلی زمان تئوری، یعنی تقسیم زمان سفر بر زمان سرعت)

4. درصدی از جمعیت ساختمان که آسانسور قادر است در یک جابجایی در خود جای دهد را ظرفیت جابجایی آسانسور می‌گویند.

استاندارد ملی مرتبط با ظرفیت کابین

طبق استاندارد ملی 1-6303، برای تعینن ظرفیت آسانسور مسافربر در وهله اول باید مساحت مفید کابین را در ارتفاع یک متری از کف کابین (بدون در نظر گرفتن فضای اشغال شده توسط دستگیره‌ها) و با در نظر گرفتن پاخور ورودی محاسبه کرد. عددی که از این محاسبه به دست می‌آید باید با حداقل و حداکثر تعیین شده در جدول محاسبه ظرفیت آسانسور مطابقت داشته باشد.

جدول محاسبه ظرفیت آسانسور

بر طبق این جدول، مشخص خواهد شد که در هر مساحتی از کابین آسانسور، چه تعدادی از مسافران جای می‌گیرند. پس از مشخص شدن تعداد مسافران، باید موتور آسانسور را طبق مساحت و فضای چاه انتخاب و نصب کرد.

جدول محاسبه ظرفیت کابین آسانسور بر حسب تعداد مسافر و حداکثر مساحت مفید کابین

آیا تغییر ظرفیت آسانسور امکان پذیر است؟

جواب این سوال را با یک پاسخ کوتاه می‌دهیم، بله! اما تغییر ظرفیت کابین آسانسور زمان بر بوده و هزینه زیادی را شامل می‌شود. فراموش نکنید که برای تغییر ظرفیت آسانسور باید ساختار آن تغییر کند؛ بنابراین انجام این پروسه باید توسط افراد متخصص صورت گیرد. برای تغییر ظرفیت کابین به یک کابین جدید و وزنه تعادل سنگین‌تر نیاز است.

جمع بندی

آسانسورهای نصب شده در ساختمان و مجتمع‌ها ظرفیت مشخصی دارند. برای تعیین این ظرفیت مجاز باید به ابعاد کابین و مساحت مفید فضای آن توجه ویژه‌ای کرد.

با وجود توضیحاتی در این مطلب خوانده‌اید، ختماً متوجه این موضوع شده‌اید که بی دقتی در تعیین ظرفیت و محاسبات نادرست تا چه حد می‌تواند باعث هدر رفتن فضای مفید ساختمان و نارضایتی مسافران و ساکنین ساختمان‌ها شود.