وزنه تعادل آسانسور چیست و چه کاربردی دارد؟
در دنیای پیشرفته امروز، همه ما از آسانسور برای جابجایی بین طبقات ساختمانها استفاده میکنیم. اما آیا تا کنون به این موضوع فکر کردهایم که این دستگاه حمل و نقل چطور عملیات انتقال را کاملاً ایمن، سریع و کارآمد انجام میدهد؟! باید بگوییم مهمترین عامل امنیت و تعادل در حرکت کابین آسانسور، وجود قطعهای به نام “وزنه تعادل آسانسور” است.
در ادامه همراه ما باشید تا با این قطعه مهم و کاربردی به صورت تخصصی آشنا شوید.
وزنه تعادل آسانسور چیست؟
وزنه تعادل قطعهای سنگین است که برای ایجاد تعادل کابین به آن متصل و دارای یک قاب فلزی مقاوم و چندین وزنه بوده و به طور معمول از فولاد یا آهن ساخته میشود.
وزنه تعادل آسانسور مانند کابین توسط سیم بکسل و ریل راهنما در چاه آسانسور جابجا شده و حرکت آن به صورت عمودی است. این قطعه بیشتر در آسانسورهای کششی مورد استفاده قرار میگیرد. دلیل اصلی نصب وزنه، به تعادل رساندن آسانسور میباشد؛ به این معنی که وزن کابین و درصدی از وزن بار و مسافران، توسط وزنه تعادل آسانسور خنثی شده و فشار بار استاتیکی موتور کاهش مییابد. بنابراین میتوان گفت دلیل اصلی نصب این قطعه مهم، خنثی کردن وزن استاتیکی قطعات و ایجاد تعادل هنگام حرکت کابین است.
علاوه بر این، وزنه تعادل بین فلکههای آسانسور و سیم بکسلها کششی ایجاد میکند که به واسطه آن، نیروی اصطکاک موردنیاز برای حرکت سیم بکسل روی فلکه فراهم میشود.
نقش وزنه تعادل در آسانسور
همانطور که بالاتر اشاره کردیم، وزنه تعادل آسانسور توسط سیم بکسل و فلکه به کابین متصل است. نحوه حرکت کابین و وزنه به صورت عکس می باشد. یعنی با بالا رفتن کابین وزنه تعادل به سمت پایین حرکت کرده و با پایین آمدن آن، وزنه به سمت بالا هدایت می شود. این روند حرکتی همراه با خنثی کردن نیروی داخل کابین باعث ایجاد تعادل هنگام حرکت می شود.
آسانسوری که وزنه تعادل در آن به درستی و با رعایت استاندارد نصب شده باشد، علاوه بر تعادل، لرزش و سر و صدای بسیار کمی حین حرکت داشته و تا 50 درصد وزن بار داخل کابین را خنثی میکند.
زمانیکه وزنه تعادل روی بافرهای آسانسور قرار دارد، نیروی کششی سیم بکسل باید به گونهای باشد که در صورت حرکت موتور به سمت بالا، کابین در آن جهت شروع به حرکت نکند.
6 مزیت وزنه تعادل آسانسور
اگر وزنه تعادل با رعایت کامل ایمنی و استاندارد نصب شود، مزیتهای زیادی دارد که برخی از آنها شامل موارد زیر میباشد:
1. افزایش امنیت آسانسور به دلیل اعمال نیروی کمتر به کابلها
2. سهولت در کارکرد موتور به واسطه کاهش مصرف انرژی
3. عملکرد بهینه موتور برای بالا و پایین کردن جعبه آسانسور
4. حرکت سریع و ایمنتر کابین
5. کاهش مقدار انرژی مورد نیاز برای حرکت کابین
6. کنترل راحتتر آسانسور
انواع وزنه تعادل آسانسور
وزنه تعادل آسانسور بر اساس میزان وزن، جنس و ابعاد انواع مختلفی دارد:
وزنه تعادل از جنس بتن
یکی از قدیمیترین وزنهها نوع بتنی است که دارای دو مدل با روکش ورق گالوانیزه و پلاستیکی میباشد. وزنه تعادل بتنی در ابعاد متنوعی ساخته شده و مطابق با نوع قاب وزنه در ساختار آسانسور مورد استفاده قرار میگیرند.
وزنه تعادل سربی
مدل سربی در مقایسه با سایر مدل ها چگالی بیشتری داشته و با توجه به نیاز آسانسور دارای ابعاد مختلفی هستند.
وزنه تعادل فلزی
برای تولید این قطعه، تعدادی وزنه فلزی داخل یک قاب از جنس فولاد قرار گرفته و توسط دستگاه پرس محکم و با دستگاه دیگری به هم قفل میشوند. بعد از انجام این فرآیند، یک روکش فلزی روی قاب کشیده شده و در نهایت وزنه تعادل فلزی تولید میشود. این قطعه هم مانند انواع بتنی دارای ابعاد استاندارد مختلفی مانند: 97، 87، 77، 67 و 57 است.
وزنه تعادل چدنی
این وزنه نیز دارای ابعاد مختلفی بوده و برای فضاهای با چاهک کوچک بسیار مناسب است، چراکه این وزنهها باریک و در عین حال سنگین هستند.
وزنه تعادل پلاستیکی و گالوانیزه
وزنههای پلاستیکی در چند سال اخیر به دلیل ارزان بودن بیشتر مورد استفاده قرار میگرفتند؛ اما با گذشت زمان به واسطه استانداردهای جدید استفاده از آنها کمتر شده است. در حال حاضر وزنه تعادل گالوانیزه به عنوان جایگزین مناسبی برای وزنه پلاستیکی محسوب میشود. این وزنه ها در یک قاب فولادی قرار گرفته و بعد از فیکس شدن توسط دستگاه پیچ میشوند؛ سپس با روکشی از جنس ورق گالوانیزه روی قاب را میپوشانند.
دلیل استفاده از روکش پلاستیکی و فلزی چیست؟
دلیل اصلی استفاده از این روکشها سهولت در نصب و راه اندازی سیستم آسانسور است. البته دلایل دیگری برای استفاده از این متریال وجود دارد و آن هم افزایش ایمنی میباشد. به عنوان مثال، اگر وزنههای تعادل به هر علتی از داخل قاب خارج شوند، وزنههایی که به هم متصل شدهاند نباید از یکدیگر جدا شوند، زیرا باعث آسیب و صدمات جدی به بخشهای دیگر آسانسور میشود. به همین دلیل وزنهها را داخل یک قاب و در کنار یکدیگر قرار داده و پیچ میکنند.
ابعاد وزنه تعادل آسانسور
همانطور که بالاتر اشاره کردیم، وزنه تعادل آسانسور علاوه بر تنوع در جنس دارای ابعاد مختلفی است. این ابعاد استاندارد شامل 107، 97، 87، 77، 67 و 57 میباشد. نصابان و متقاضیان میتوانند با توجه به نیاز خود از بین قطعات استاندارد تولید شده اقدام به خرید کنند. در صورت عدم موجودی ابعاد و وزن درخواستی این قطعه، توسط تولیدکننده به صورت سفارشی ساخته و آماده ارسال میشود.
نحوه محاسبه وزنه تعادل آسانسور
جرم وزنههای تعادل به طور معمول بین 30 تا 40 کیلوگرم است. تعداد وزنههای تعادل با توجه به ظرفیت و وزن کابین تعیین و محاسبه میشود. برای محاسبه جرم و تعداد وزنهها میتوان از فرمول زیر استفاده کرد:
جرم کابین خالی و تجهیزات آن + 40 تا 50 درصد ظرفیت نامی کابین + جرم تراول کابل =جرم وزن تعادل آسانسور
وزنه تعادل با توجه به اصول ساخت چاه و چاهک و شرایط آسانسور، در پشت یا در مجاورت کابین قابل نصب است. به عنوان مثال، در چاههای با فضای پهن و عریض نصب وزنه در مجاورت کابین و در چاههای با عمق زیاد، نصب آن در پشت کابین پیشنهاد میشود.
5 نکته مهم درمورد وزنه تعادل آسانسور
1. به دلیل وجود وزنه تعادل در ساختار آسانسور، میزان نیروی موتور برای جابجایی کابین کاهش یافته و در پی آن نیروی کمتری بر روی سیم بکسلها اعمال میشود. این امر به افزایش ایمنی و امنیت آسانسور کمک ویژهای میکند.
2. نیروی مورد نیاز ترمز و کابین نیز به دلیل نصب این قطعه کاهش مییابد.
3. اگر وزن کابین و تجهیزات متعلق به آن با جرم وزنه تعادل همخوانی نداشته باشد، موتور مجبور به صرف نیروی بیشتری برای حرکت کابین میشود.
4. قبل از نصب وزنه تعادل باید محاسبات مربوط به تحمل بار مخصوص در زمان پاراشوت را برای قاب وزنه تعادل انجام داد.
5. تعادل بین وزن کابین و وزنه تعادل برای دریافت گواهی استاندارد آسانسور الزامی است.
کلام پایانی
در این مطلب از مجله سپهر آسانسور، توضیحاتی درمورد وزنه تعادل آسانسور ارائه شد. این قطعه مهم برای تنظیم تعادل و حرکت ایمن کابین نصب شده و وظیفه اصلی آن تعادل کابین حین حرکت میباشد.
نحوه حرکت کابین و وزنه تعادل آسانسور عکس هم است؛ به این معنی که با بالا رفتن کابین وزنه به سمت پایین حرکت کرده و با پایین آمدن آن وزنه به سمت بالا حرکت میکند.
بنابراین میتوان نتیجه گرفت وزنه تعادل یکی از مهمترین قطعاتی است که باید هنگام نصب و راه اندازی در نظر گرفته شود. برای اطلاعات بیشتر درمورد وزنه تعادل با تیم سپهر آسانسور و با شماره “09003989888” در ارتباط باشید.
