آسانسور از چه سالی وارد ایران شد؟
نگاهی کوتاه به گذشتهای که شاید کمتر شنیده باشید
امروزه آسانسور آنقدر برای ما عادی شده که تصور ساختمانهای بلند بدون آن تقریباً غیرممکن است؛ اما چند نفرمان میدانیم که این وسیله چه زمانی برای اولینبار وارد ایران شد؟ در این مقاله با هم به چند دهه قبل برمیگردیم و سفری کوتاه به تاریخچه ورود آسانسور به ایران خواهیم داشت؛ از اولین آسانسور نصبشده گرفته تا تحول این صنعت در دهههای بعد!
دنیا چطور با آسانسور آشنا شد؟
قبل از آنکه سراغ ایران برویم، خوب است بدانیم داستان آسانسور در جهان از کجا شروع شد. در سال ۱۸۵۳ میلادی، «الیشا اوتیس» (Elisha Otis) با معرفی سیستم ایمنی آسانسور، انقلابی در حملونقل عمودی ایجاد کرد. چند سال بعد، اولین آسانسور تجاری در نیویورک نصب و خیلی زود به اروپا و سایر نقاط جهان راه پیدا کرد. با رشد شهرسازی و افزایش ساختمانهای بلند، نیاز به آسانسور بیشتر از قبل حس شد.
اولین آسانسور در ایران
ورود آسانسور به ایران به سال ۱۳۰۹ هجری شمسی (۱۹۳۰ میلادی) برمیگردد. جایی که در ساختمان معروف بانک شاهی در خیابان فردوسی تهران، اولین آسانسور برقی کشور نصب شد. این دستگاه، ساخت یک شرکت انگلیسی بود و در زمان خودش یک فناوری فوقمدرن به شمار میرفت.
در آن دوران، آسانسور نهتنها کاربردی، بلکه نشانهای از پیشرفت و تشخص بود تا جایی که فقط ساختمانهای مهم دولتی یا شرکتهای بزرگ از آن بهرهمند بودند.
قبل از نصب اولین آسانسور برقی، آسانسور دستی در دوره قاجار به دستور ناصرالدین شاه پس از بازدید از بیمارستانی در لندن، در کاخ گلستان نصب شد.
دهههای بعد؛ گسترش تدریجی و ورود به زندگی مردم
تا حدود دو دهه بعد از نصب اولین آسانسور، استفاده از آن هنوز بسیار محدود بود. اما با آغاز دهه ۱۳۴۰ و رونق ساختوساز در پایتخت، پای آسانسور کمکم به آپارتمانهای مسکونی و برجهای اداری باز شد. برندهای بینالمللی مثل Otis، Schindler و Kone وارد بازار ایران شدند و نخستین شرکتهای ایرانی هم به نصب و مونتاژ آسانسور روی آوردند.
دوران پس از انقلاب؛ خودکفایی، چالشها و رشد داخلی
با وقوع انقلاب سال ۱۳۵۷ و تغییر شرایط اقتصادی و سیاسی کشور، واردات تجهیزات خارجی کاهش یافت. همین مسئله باعث شد شرکتهای داخلی فعالتر شوند و فرآیند بومیسازی قطعات آغاز گردد. در دهههای ۱۳۷۰ و ۱۳۸۰، با رشد شهرنشینی و نیاز به ساختوسازهای بلندمرتبه، تقاضا برای آسانسور بهشدت افزایش یافت.
این دوران، نقطه عطفی برای صنعت آسانسور داخلی بود. بسیاری از قطعات در داخل کشور تولید شد، و متخصصان ایرانی دانش نصب و نگهداری این سیستمها را به سطح قابل قبولی رساندند.
آسانسور بخشی جداییناپذیر از شهرهای مدرن ایران
امروزه آسانسور دیگر یک کالای لوکس نیست. از آپارتمانهای کوچک گرفته تا برجهای بزرگ تجاری، حضور آسانسور ضرورتی اجتنابناپذیر است. دهها شرکت ایرانی در حوزه طراحی، تولید، نصب و نگهداری آسانسور فعالاند و هر ساله هزاران دستگاه در سراسر کشور نصب میشود.
با وجود این، همچنان در پروژههای خاص و ساختمانهای لوکس، از تجهیزات و تکنولوژیهای روز دنیا بهره گرفته میشود.
کلام پایانی
اگر بخواهیم تاریخ آسانسور در ایران را خلاصه کنیم، باید بگوییم همهچیز از سال ۱۳۰۹ و ساختمانی در قلب تهران شروع شد. مسیری طولانی طی شد تا آسانسور از یک کالای خاص و وارداتی، به بخشی همیشگی از زندگی شهری ما تبدیل شود. حالا دیگر آسانسور فقط یک وسیله نیست، بلکه نمادی از پیشرفت، ایمنی و رفاه شهری است.
1 thoughts on “آسانسور از چه سالی وارد ایران شد؟”
https://shorturl.fm/bG0kT