بررسی کامل گاورنر آسانسور و نکات مهم خرید آن
ایمنی در آسانسورها از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا هرگونه نقص در عملکرد آن میتواند به حوادث جدی منجر شود. یکی از مکانیزمهای ایمنی در آسانسورها، گاورنر است که با کنترل سرعت کابین، از وقوع حوادث ناگوار جلوگیری میکند.
به دلیل این اهمیت، قصد داریم در این مطلب درباره گاورنر آسانسور، نحوه عملکرد، وظایف، انواع، قیمت و… صحبت کنیم؛ پس تا انتها همراه ما باشید!
گاورنر آسانسور چیست؟
گاورنر آسانسور (Governor Elevator)، دستگاهی مکانیکی است که برای نظارت و کنترل سرعت کابین طراحی شده است. در صورت افزایش بیش از حد مجاز سرعت کابین، گاورنر وارد عمل شده و با فعالسازی سیستم ترمز ایمنی، کابین را متوقف کرده تا از سقوط یا افزایش سرعت ناخواسته جلوگیری شود.
نحوه عملکرد گاورنر آسانسور چگونه است؟
گاورنر به طور مستقیم با حرک کابین در ارتباط است. در صورت افزایش سرعت کابین بیش از حد تعیین شده، گاورنر با استفاده از مکانیزمهای داخلی خود، سیستم ترمز ایمنی(پاشورت) را فعال میکند. این فرآیند باعث توقف فوری کابین و جلوگیری از حوادث میشود.
وظیفه گاورنر آسانسور
وظیفه اصلی این قطعه، نظارت بر سرعت حرکت کابین و اطمینان از عدم تجاوز آن از حد مجاز است. در صورت بروز هرگونه نقص فنی که منجر به افزایش سرعت کابین شود، گاورنر با فعالسازی سیستم ترمز ایمنی، احتمال وقوع حادثه را از بین میبرد.
اجزای تشکیلدهنده گاورنر آسانسور
اجزای تشکیلدهنده گاورنر عبارتند از:
فلکه گاورنر: قطعهای که سیم بکسل روی آن حرکت میکند و با چرخش خود، سرعت کابین را تشخیص میدهد.
مکانیزم فعالسازی: بخشی که در صورت افزایش سرعت، سیستم ترمز ایمنی را فعال میکند.
سیم بکسل گاورنر: سیمی که ارتباط بین گاورنر و کابین را برقرار میکند.
میکروسوئیچها: قطعاتی که در صورت عملکرد گاورنر، برق موتور را قطع میکنند تا از ادامه حرکت کابین جلوگیری شود.
انواع گاورنر آسانسور
گاورنرها بر اساس ویژگیهای مختلف به دستههای زیر تقسیم میشوند:
- گاورنر تک جهته: این نوع گاورنر تنها در یک جهت (معمولاً حرکت به سمت پایین) عمل میکند و در صورت افزایش سرعت کابین در آن جهت، سیستم ترمز را فعال مینماید.
- گاورنر دوجهته: این گاورنر در هر دو جهت حرکت کابین (بالا و پایین) فعال است و در صورت افزایش سرعت در هر دو جهت، سیستم ترمز را فعال میکند.
- گاورنر سانتریفیوژ (گریز از مرکز): این نوع گاورنر آسانسور با استفاده از نیروی گریز از مرکز، سرعت کابین را کنترل کرده و در صورت افزایش سرعت، اهرم مکانیکی وارد چرخ دوار شده و از طریق مدار ایمنی، برق موتور را قطع میکند تا مانع از سقوط آسانسور شود.
- گاورنر پاندولی: این قطعه یکی از انواع گاورنرهای آسانسور است که بر اساس مکانیزم حرکتی پاندول طراحی شده و به دلیل دقت بالا و عملکرد ساده، در بسیاری از آسانسورها به کار میرود. در این نوع گاورنر، یک یا چند پاندول (وزنه) به صورت متقارن روی فلکه گاورنر نصب شدهاند. زمانی که سرعت کابین از حد تعیین شده تجاوز کند، نیروی گریز از مرکز پاندولها افزایش یافته و باعث حرکت آنها به سمت بیرون میشود. این حرکت، مکانیزم قفلکننده را فعال کرده و در نهایت، ترمز اضطراری (پاشورت) را فعال میکند.
ویژگیهای گاورنر آسانسور
گاورنرهای آسانسور بسته به نوع و برند، ویژگیهای متنوعی دارند. در این بخش به ویژگیهای اصلی و مهم آنها میپردازیم:
ایمنی بالا: مهمترین ویژگی گاورنر، اطمینان از ایمنی آسانسور است. این دستگاه از افزایش سرعت غیرمجاز کابین جلوگیری کرده و در مواقع اضطراری پاشورت را فعال میکند.
سازگاری با سرعت نامی آسانسور: گاورنرها برای سرعتهای مختلف آسانسور (مانند 1، 1.6، 2.5 متر بر ثانیه و بالاتر) طراحی میشوند. هر گاورنر باید با سرعت نامی و ویژگیهای فنی آسانسور سازگار باشد.
عملکرد دقیق و حساسیت بالا: گاورنر باید به افزایش سرعت کوچک نیز واکنش نشان دهد و عملکرد دقیق و بدون تأخیر داشته باشد.
طراحی مقاوم و بادوام: گاورنرها از مواد با کیفیت مانند آلیاژهای فولادی و آهن ساخته میشوند تا در برابر سایش و خوردگی مقاوم باشند.
مکانیزم قطع جریان برق: این قطعات معمولاً به میکروسوئیچهایی مجهز هستند که هنگام تشخیص سرعت غیرمجاز، برق موتور را قطع میکنند تا آسانسور متوقف شود.
قابلیت نصب و نگهداری آسان: گاورنر آسانسور معمولاً طراحی سادهای دارد که نصب و نگهداری آن را تسهیل میکند. اکثر مدلها قابلیت تنظیم کشش سیم بکسل را دارند.
پشتیبانی از سیستمهای پاشورت: گاورنرها با انواع مکانیزمهای پاشورت (تک جهته یا دوجهته) سازگار هستند.
عملکرد در شرایط محیطی مختلف: گاورنرها در شرایط آبوهوایی مختلف (گرما، رطوبت یا سرما) عملکرد مطمئن خود را حفط میکنند.
رعایت استانداردهای بینالمللی: این قطعات معمولاً مطابق با استانداردهای EN 81 یا استانداردهای ملی تولید میشوند.
دوام و عمر مفید طولانی: با نگهداری صحیح و بازدیدهای دورهای، گاورنر میتواند عمر مفید 10 سال یا بیشتر داشته باشد.
قابلیت تست و کالیبراسیون: گاورنرهای با کیفیت امکان تست و کالیبراسیون منظم را دارند تا از صحت عملکرد آنها اطمینان حاصل شود.
سازگاری با انواع فلکهها و سیمبکسلها: گاورنرها با قطر و انواع مختلف فلکهها و سیمبکسلهای متداول در آسانسورها سازگار هستند.
سرعت واکنش بالا در سرعتهای زیاد: گاورنرهای پیشرفته میتوانند حتی در سرعتهای بالای آسانسور (مانند برجها و ساختمانهای بلند) به خوبی عمل کنند.
عملکرد بیصدا: اکثر گاورنرها به گونهای طراحی شدهاند تا حین عملکرد، کمترین میزان صدا را تولید کنند و اختلالی ایجاد نکنند.
ویژگیهای ذکر شده نشاندهنده اهمیت بالای کیفیت و عملکرد گاورنر در ایمنی آسانسور هستند. انتخاب یک گاورنر با ویژگیهای مناسب میتواند ایمنی کاربران را تضمین کرده و عمر سیستم آسانسور را افزایش دهد.
استاندارد گاورنر آسانسور
گاورنر آسانسور یکی از اجزای اصلی سیستم ایمنی آسانسور است که باید مطابق با استانداردهای ملی و بینالمللی طراحی، تولید و نصب شود. این استانداردها تضمین میکنند که گاورنر از کیفیت، ایمنی و قابلیت اطمینان لازم برخوردار است. در ادامه به مهمترین استانداردهای مرتبط با این قطعه میپردازیم:
استاندارد EN 81
یکی از استانداردهای بینالمللی معتبر در زمینه آسانسورها، استانداردEN 81 است که توسط کمیته استاندارد اروپا تدوین شده است. بخشهای مرتبط با گاورنر در این استاندارد شامل موارد زیر میباشد:
- EN 81-20: الزامات ایمنی برای طراحی و ساخت آسانسورها
- EN 81-50: روشهای تست و بررسی قطعات ایمنی از جمله گاورنر
استاندارد ISO 7465
این استاندارد به طراحی و ساخت سیمبکسل و فلکههای مرتبط با گاورنر میپردازد. مطابق این استاندارد:
- قطر سیمبکسل و فلکه باید با سرعت و وزن کابین سازگار باشد.
- سیمبکسل مورد استفاده در گاورنر باید مقاومت کششی کافی داشته باشد.
استاندارد ملی ایران (ISIRI 6303-1)
در ایران، استاندارد ملی شماره 6303 بخشی از الزامات ایمنی آسانسورها را پوشش میدهد. مطابق این استاندارد:
- گاورنر باید توانایی کنترل سرعت کابین را در شرایط اضطراری داشته باشد.
- عملکرد آن باید با پاشورتهای تک جهته و دوجهته سازگار باشد.
- تستهای عملکردی باید قبل از نصب و بهرهبرداری انجام شود.
مقررات ASME A17.1
این استاندارد که توسط انجمن مهندسان مکانیک آمریکا (ASME) تدوین شده است، یکی از منابع مهم در صنعت آسانسور است. مطابق این استاندارد:
- تست سالانه گاورنر توسط تکنسین مجرب باید انجام گیرد.
- برق موتور در هنگام تشخیص سرعت غیرمجاز قابلیت قطع شدن داشته باشد.
- گاورنر در بالاترین نقطه چاه آسانسور نصب شده و با فلکه هرزگرد همخوانی داشته باشد.
استاندارد CE
گاورنرهای وارداتی به ایران باید دارای نشان CE (استاندارد اتحادیه اروپا) باشند. این نشان به معنای تطابق دستگاه با الزامات ایمنی و عملکرد تعیین شده در اروپاست.
رعایت استانداردهای ملی و بینالمللی در طراحی و نصب گاورنر آسانسور، ایمنی مسافران را تضمین کرده و از وقوع حوادث ناگوار جلوگیری میکند. هنگام خرید گاورنر آسانسور، حتماً به گواهی استانداردهای معتبر توجه کنید تا از کیفیت و عملکرد صحیح آن مطمئن شوید.
عمر مفید گاورنر آسانسور چقدر است؟
عمر مفید گاورنر آسانسور معمولاً بین 10 تا 15 سال است. اما این مدت زمان میتواند بسته به شرایط مختلف تغییر کند. عوامل مختلفی بر عمر مفید گاورنر تأثیر میگذارند. اول از همه، کیفیت ساخت و مواد استفاده در آن اهمیت دارد. گاورنرهای با کیفیت بالا معمولاً عمر طولانیتری دارند. علاوه بر این، شرایط استفاده از آسانسور، مانند تعداد ترددها، میزان بارگذاری و شرایط محیطی (رطوبت، دما و آلودگی) نیز میتواند بر طول عمر مفید گاورنر آسانسور تأثیرگذار باشد.
نگهداری صحیح و بازرسیهای دورهای نیز نقش مهمی در افزایش عمر مفید گاورنر دارند. بازرسی منظم میتواند به شناسایی مشکلات پیش از بروز خرابیهای جذی کمک کند. در صورتی که گاورنر نیاز به تعمیر یا تعویض داشته باشد، اقدام به موقع میتواند از بروز خطرات و آسیبهای احتمالی جلوگیری کند.
در نهایت، تعویض به موقع گاورنر آسانسور (معمولاً هر 5 سال یک بار) به منظور حفظ ایمنی آسانسور ضروری است. استفاده از گاورنرهای فرسوده میتواند خطراتی را برای مسافران و سیستم آسانسور به همراه داشته باشد. بنابراین، توصیه میکنیم که مالکان ساختمان، به طور منظم از وضعیت و سلامت این قطعه اطمینان حاصل و آن را مطابق با استانداردهای ایمنی و توصیههای تولیدکننده تعویض کنند.
عوامل موثر در قیمت گاورنر آسانسور
قیمت گاورنر آسانسور تحت تأثیر عوامل متعددی قرار میگیرد که شامل ویژگیهای فنی، کیفیت ساخت و شرایط بازار میشود. یکی از مهمترین عوامل، ظرفیت و سرعت آسانسور است؛ گاورنرهایی که برای آسانسورهای پرسرعت طراحی شدهاند، به دلیل پیچیدگی تکنولوژی و دقت بالاتر، قیمت بیشتری دارند. همچنین، نوع متریال استفاده شده، مانند فولاد ضدزنگ یا آلیاژهای مقاوم، میتواند تأثیر چشمگیری بر هزینه نهایی داشته باشد.
از سوی دیگر، استانداردهای ایمنی که در بخش بالا درباره آن صحبت کردیم، نیز نقش کلیدی دارند. گاورنرهایی که مطابق با استانداردهای بینالمللی مانند EN 81 یا ISO تولید میشوند، به دلیل رعایت الزامات ایمنی و کیفیت بالا، معمولاً گرانتر هستند.
برند تولیدکننده نیز عامل مهمی است؛ برندهای معتبر و شناخته شده که از فناوریهای پیشرفته بهره میبرند، محصولات خود را با قیمتی بالاتر عرضه میکنند. علاوه بر این، کشور سازنده میتواند بر قیمت گاورنر آسانسور اثرگذار باشد، زیرا تولیدات کشورهای پیشرفته معمولاً به دلیل کیفیت و تکنولوژی بهتر، هزینه بیشتری دارند.
نهایتاً، شرایط اقتصادی و بازار مانند نرخ ارز و میزان تقاضا در بازار داخلی که این روزها در کشورمان با آن دسته و پنجه نرم میکنیم نیز بر قیمت گاورنر آسانسور موثر است. در بازارهایی که گاورنر وارداتی است، افزایش نرخ ارز میتواند هزینه نهایی را به شکل قابل توجهی بالا ببرد. همچنین، گاورنرهایی که با خدمات پس از فروش مناسب و گارانتی طولانی مدت ارائه میشوند، ارزش افزوده بیشتری دارند و ممکن است قیمت بالاتری داشته باشند.
نکات مهم خرید گاورنر آسانسور
خرید گاورنر آسانسور یکی از مهمترین گامها در تأمین ایمنی سیستم آسانسور است. برای انتخاب بهترین گزینه، لازم است به نکات کلیدی زیر توجه کنید:
- ظرفیت و سرعت آسانسور: گاورنر باید بر اساس ظرفیت و سرعت آسانسور انتخاب شود. برای آسانسورهایی با سرعت بالا (مثلاً بیش از یک متر بر ثانیه)، گاورنرهای دقیقتر و پیشرفتهتری نیاز است. همچنین باید مطمئن شد که گاورنر با نوع سیستم ترمز و ظرفیت کابین سازگار باشد.
- استانداردهای ایمنی: از مطابقت این قطعه با استانداردهای بینالمللی مانند EN 81 اطمینان حاصل کنید. گاورنرهایی که تحت نظارت استانداردهای معتبر تولید میشوند، ایمنی بالاتری داشته و در شرایط اضطراری عملکرد قابل اعتمادی دارند.
- کیفیت ساخت و مواد اولیه: گاورنرهایی که از مواد مقاوم مانند فولاد ضدزنگ یا آلیاژهای بادوام ساخته شدهاند، عمر مفید بیشتری دارند و در برابر عوامل محیطی مقاومتر هستند.
- سازگاری با سایر تجهیزات: اطمینان حاصل کنید که گاورنر با تجهیزات موجود در آسانسور مانند سیستم کابلی و پاشورت، هماهنگی کامل داشته باشد. ناسازگاری ممکن است باعث عملکرد نادرست شود و ایمنی مسافران را به خطر بیاندازد.
- برند و تولیدکننده: انتخاب گاورنر از یک برند معتبر میتواند تضمینی برای کیفیت و دوام محصول باشد. برندهای شناخته شده معمولاً تستهای دقیقتری روی محصولات خود انجام و خدمات پس از فروش بهتری را ارئه میدهند.
- گارانتی و خدمات پس از فروش: اطمینان حاصل کنید که محصول خریداری شده شامل گارانتی معتبر و خدمات پس از فروش مناسب باشد. این امر در صورت بروز خرابی یا نیاز به تعمیر بسیار حیاتی است.
- سهولت نصب و نگهداری: گاورنر باید به صورتی طراحی شود نصب آن آسان و نگهداری از آن نیز ساده باشد. این موضوع میتواند هزینههای جانبی و زمان سرویس را کاهش دهد.
- قیمت و ارزش محصول: هرچند قیمت مهم است، اما نباید کیفیت را قربانی هزینه پایینتر کنید. محصولات ارزانتر ممکن است فاقد استانداردها و عملکرد لازم باشند و در بلندمدت هزینههای بیشتری را تحمیل کنند.
- آزمایش عملکرد: قبل از خرید گاورنر آسانسور، از آزمایش عملکرد آن مطمئن شوید. برخی تولیدکنندگان امکان ارائه تستهای عملی را برای اطمینان از عملکرد صحیح محصول فراهم میکنند.
- نرخ پاسخدهی در شرایط اضطراری: گاورنر باید بتواند در مواصع اضطراری مانند افزایش ناگهانی سرعت کابین، به سرعت و با دقت عمل کند. بررسی این ویژگی از اهمیت زیادی برخوردار است.
کلام پایانی
توجه به این نکات به شما کمک میکند تا بهترین گاورنر آسانسور را از لحاظ ایمنی، طول عمر و کارایی بالا خریداری کنید. در نهایت، اگر سوال یا مشاوره بیشتری در زمینه خرید گاورنر آسانسور دارید، مشاوران تیم سپهر آسانسور منتظر تماس شما هستند.
