یو پی اس آسانسور چیست و چه کاربردی دارد؟
با توجه به اهمیت بالای ایمنی در ساختمانها، آسانسورها بهعنوان یکی از مهمترین وسایل حملونقل عمودی، نیازمند تأمین انرژی پایدار و بدون وقفه هستند. قطع ناگهانی برق میتواند باعث توقف آسانسور و گرفتارشدن افراد درون آن شود که ممکن است منجر به خطرات جانی و استرسهای روانی گردد. در چنین شرایطی، استفاده از یک سیستم برق اضطراری مناسب مانند یو پی اس آسانسور، ضروری است.
یو پی اس آسانسور بهعنوان یک منبع تغذیه بدون وقفه، وظیفه تأمین برق مورد نیاز آسانسور در زمان قطع برق اصلی را بر عهده دارد.
در این مقاله، بهبررسی دقیقتر این سیستم، نحوه عملکرد آن و اهمیت استفاده از یو پی اس در آسانسورها میپردازیم.
یو پی اس (UPS) چیست؟
یو پی اس (UPS) که مخفف Uninterruptible Power Supply است و به «منبع تغذیه بدون وقفه» ترجمه میشود، یک سیستم برق اضطراری است که وظیفه تأمین برق مداوم برای تجهیزات در زمان قطع یا نوسانات برق اصلی را بر عهده دارد. این دستگاه با استفاده از باتریهای داخلی کار میکند و در صورت بروز اختلال در منبع برق، بهسرعت وارد عمل شده و برق مورد نیاز تجهیزات برقی را تأمین میکند.
یکی از این تجهیزات برقی، آسانسور است. یو پی اس آسانسور میتواند در زمان قطعی برق، کابین را به نزدیکترین طبقه منتقل کرده و دربها را باز کند. این عملکرد از گیرافتادن افراد در آسانسور و ایجاد خطرات جانی جلوگیری کرده و ایمنی را در شرایط اضطراری تضمین میکند.
انواع یو پی اس آسانسور
یو پی اسها بهطور کلی به سه نوع اصلی تقسیم میشوند: آفلاین (Standby)، لاین اینتراکتیو (Line-Interactive) و آنلاین (Double Conversion). در ادامه به توضیح هرکدام میپردازیم.
1. یو پی اس آفلاین (Standby UPS)
این نوع یو پی اس سادهترین و اقتصادیترین نوع است. در حالت عادی، برق بهطور مستقیم از شبکه تأمین میشود و یو پی اس در حالت آمادهباش قرار دارد. در صورت قطع برق، یو پی اس بلافاصله برق اضطراری را از طریق باتریها تأمین میکند.
این دستگاه برای ساختمانهای مسکونی یا تجاری کوچک که احتمال قطع برق مکرر و طولانی مدت کم است، استفاده میشود.
2. یو پی اس لاین اینتراکتیو (Line-Interactive UPS)
این نوع یو پی اس آسانسور یک مرحله بالاتر از یو پی اس آفلاین است و توانایی تنظیم ولتاژ را دارد. در این سیستم، در صورت نوسانات برق، یو پی اس با استفاده از یک ترانسفورماتور داخلی، ولتاژ خروجی را تثبیت میکند؛ بدون اینکه نیاز به استفاده از باتری باشد. در صورت قطع کامل برق، یو پی اس به باتری سوئیچ میکند.
این دستگاه برای آسانسورهایی که در مناطقی با نوسانات ولتاژ یا قطعیهای کوتاه برق قرار دارند، مناسب است.
3. یو پی اس آنلاین (Double Conversion UPS)
پیشرفتهترین نوع یو پی اس آسانسور است که بهطور مداوم برق AC را به DC و سپس دوباره به AC تبدیل میکند. این فرآیند باعث میشود که خروجی یو پی اس کاملاً مستقل از ورودی برق شهری باشد و بهطور مداوم و بدون وقفه، برق تثبیتشده را تأمین کند. این سیستم حتی در برابر نوسانات بسیار کوچک و لحظهای نیز محافظت کامل فراهم میکند.
این دستگاه برای آسانسورهای پرسرعت و پیشرفته در ساختمانهای بلند که به تأمین برق بیوقفه و پایدار نیاز دارند، مناسب است.
بخشهای مختلف یو پی اس آسانسور
یو پی اس آسانسور از چهار بخش اصلی تشکیل شده است که هرکدام وظیفه خاصی را بر عهده دارد:
- رکتایفایر (Rectifier): این بخش وظیفه تبدیل برق AC (جریان متناوب) به DC (جریان مستقیم) را دارد و همچنین باتریها را شارژ میکند. این تبدیل برای تأمین برق مناسب و تغذیه باتریها ضروری است.
- اینورتر (Inverter): این بخش برق DC را که توسط رکتیفایر یا باتری تأمین میشود، به برق AC تبدیل میکند. برق AC خروجی برای تأمین انرژی آسانسور استفاده میشود.
- باتری (Battery): باتریها منبع اصلی تأمین برق اضطراری هستند و در مواقعی که برق اصلی قطع میشود، انرژی لازم را فراهم میکنند. باتریها بهصورت سری در یک رشته متصل شدهاند و باید بهطور مداوم شارژ شوند.
- سوئیچ بایپس استاتیک (Static Bypass Switch): این سوئیچ برای دورزدن عملیات عادی یو پی اس در شرایط بارگذاری بالا یا مشکلات فنی استفاده میشود.
نحوه کار یو پی اس آسانسور چگونه است؟
یو پی اس آسانسور بهعنوان یک منبع اضطراری، در صورت قطع برق، بهسرعت وارد عمل میشود. ابتدا، برق AC از شبکه به یو پی اس وارد میشود و در صورت نوسان یا قطع برق، یو پی اس با استفاده از باتریهای داخلی، برق DC را تأمین میکند. این برق DC توسط اینورتر به AC تبدیل میشود تا سیستم آسانسور به کار خود ادامه دهد. همچنین، در شرایطی که یو پی اس دچار مشکل شود، سوئیچ بایپس استاتیک به منبع برق اصلی متصل میشود تا از ایمنی و عملکرد صحیح آسانسور اطمینان حاصل کند.
ویژگیهای یو پی اس آسانسور
یو پی اس آسانسور دارای ویژگیهای زیر است:
- تأمین برق اضطراری: ادامه تأمین برق در زمان قطع برق یا نوسانات برق اصلی
- پایداری ولتاژ: تثبیت ولتاژ برق برای جلوگیری از آسیب به برد آسانسور
- مدیریت باتری: شارژ و نظارت بر وضعیت باتریها برای تضمین عملکرد در شرایط اضطراری
- پاسخ سریع: سوئیچ سریع به باتری در صورت قطع برق اصلی
- سیستم بایپس استاتیک: امکان دورزدن سیستم یو پی اس در مواقع نیاز برای اتصال مستقیم به منبع برق اصلی
- گزارشدهی و مانیتورینگ: ارائه اطلاعات درباره وضعیت سیستم، بار و باتریها
مزایای یو پی اس برای آسانسور
استفاده از یو پی اس آسانسور با مزایای زیر همراه است.
- پیشگیری از گیرافتادن: تأمین برق اضطراری برای ادامه حرکت آسانسور و بازشدن دربها در صورت قطع برق
- افزایش ایمنی: جلوگیری از خطرات جانی و استرس ناشی از گیرافتادن در آسانسور
- پایداری عملکرد: تضمین عملکرد بدون وقفه حتی در شرایط نوسانات و اختلالات برق
- حفاظت از تجهیزات: محافظت از سیستمهای الکتریکی و مکانیکی آسانسور در برابر آسیبهای ناشی از نوسانات ولتاژ
- کاهش هزینههای تعمیر و نگهداری: کاهش نیاز به تعمیرات ناشی از مشکلات برق غیرمستقیم و همچین عدم نیاز به نصب ژنراتور جداگانه
- راحتی و دسترسی: آسانسورها برای افراد معلول و مسن بسیار اهمیت دارد. از همین رو، اگر آسانسور به واسطه سیستم UPS حتی در زمان قطعی برق نیز در دسترس باشد، باعث راحتی مسافران خواهد شد.
- رضایت و شهرت: ساختمانهای مجهز به سیستم یو پی اس نشان دهنده تعهد مالک به ایمنی و حفظ جان مسافران است. نتیجه این ایمنی، افزایش رضایت مستاجران و در نهایت شهرت ساختمان نسبت به سایر ساختمانها خواهد شد.
نحوه شارژ یو پی اس آسانسور
باتریهای یو پی اس آسانسور بهطور مداوم در حال شارژ هستند تا در صورت قطع برق، انرژی لازم برای تأمین برق آسانسور را فراهم کنند؛ بهعبارت دیگر لازم نیست بهشکل دستی شارژ شوند. سیستم مدیریت باتریها، بر وضعیت شارژ نظارت کرده و در صورت نیاز، عملیات شارژ را تنظیم میکند تا باتریها همیشه آماده بهکار باشند. برای شارژ برق AC از شبکه اصلی وارد یو پی اس میشود و توسط رکتیفایر به برق DC تبدیل میشود. این برق DC برای شارژ باتریها استفاده میشود.
دلایل استفاده از یو پی اس در آسانسور
استفاده از یو پی اس آسانسور به دلایل متعدد اهمیت دارد.
اولاً، یو پی اس با تأمین برق اضطراری در مواقع قطع برق، از گیرافتادن مسافران در آسانسور جلوگیری کرده و ایمنی را افزایش میدهد.
ثانیاً، این سیستم به محافظت از تجهیزات الکتریکی و مکانیکی آسانسور در برابر آسیبهای ناشی از نوسانات ولتاژ کمک میکند.
ثالثاً، با تضمین عملکرد بیوقفه آسانسور در شرایط اختلالات برق، به پایداری و کارایی سیستم کمک میکند. در نهایت، یو پی اس با کاهش نیاز به تعمیرات ناشی از مشکلات برق، هزینههای نگهداری را نیز کاهش میدهد.
چه نوع یو پی اس برای آسانسور شما مناسب است؟
برای انتخاب یو پی اس مناسب برای آسانسور، لازم است وضعیت برق منطقه و نوع آسانسور را در نظر بگیرید. در مناطقی با نوسانات و قطعیهای مکرر، یو پی اس آنلاین (Double Conversion) بهترین انتخاب است، زیرا برق پایدار و بدون وقفه را تأمین میکند.
در مناطق با نوسانات ولتاژ زیاد اما قطعی برق کم، یو پی اس لاین اینتراکتیو (Line-Interactive) کارایی خوبی دارد و ولتاژ را تنظیم میکند.
برای آسانسورهای کوچک و کماستفاده در ساختمانهای کممصرف، نوع استندبای میتواند کافی باشد.
قیمت یو پی اس آسانسور
بهشکل تخمینی قیمت یو پی اس آسانسور یین 5 تا 10 میلیون تومان است. البته یو پی اسهای قوی که برق مورد نیاز آسانسورهای سریع برجهای بلند را تامین میکنند، ممکن است تا 20میلیون تومان باشد. عواملی که بر قیمت یو پی اس آسانسور تاثیر میگذارند، شامل موارد زیر هستند:
- ظرفیت و توان یو پی اس: یو پی اسهای با ظرفیت بالاتر معمولاً قیمت بیشتری دارند.
- نوع تکنولوژی: یو پی اسهای آنلاین (Double Conversion) و لاین اینتراکتیو معمولاً گرانتر از مدلهای آفلاین هستند.
- کیفیت باتریها: باتریهای با عمر طولانیتر و کیفیت بالا هزینه بیشتری دارند.
- برند و مدل: برندهای معتبر و مدلهای پیشرفتهتر معمولاً قیمت بالاتری دارند.
- ویژگیهای اضافی: سیستمهای مدیریت باتری و مانیتورینگ میتوانند هزینه را افزایش دهند.
- هزینههای نصب و نگهداری: نصب و خدمات پس از فروش نیز بر قیمت نهایی تأثیر میگذارند.
کلام پایانی
یو پی اس آسانسور برای تأمین برق اضطراری در زمان قطع برق ضروری است تا از گیرافتادن مسافران و آسیب به تجهیزات جلوگیری کند. این سیستم شامل چهار بخش اصلی است: رکتیفایر برای تبدیل برق AC به DC و شارژ باتریها، اینورتر برای تبدیل DC به AC، باتریها بهعنوان منبع اضطراری، و سوئیچ بایپس استاتیک برای اتصال به برق اصلی در شرایط اضطراری. انواع یو پی اس شامل آفلاین، لاین اینتراکتیو، و آنلاین است که بسته به وضعیت برق منطقه و نوع آسانسور انتخاب میشود. قیمت یو پی اس به ظرفیت، تکنولوژی، کیفیت باتری، برند و ویژگیهای اضافی بستگی دارد.
