تفاوت موتور آسانسور تک سرعته و دوسرعته چیست؟
آسانسورها جزء حیاتی ساختمانهای مدرن محسوب میشوند که حملونقل عمودی کارآمد و سریع بین طبقات را تضمین میکنند. در میان عناصر مختلفی که عملکرد یک بالابر را مشخص میکنند، موتور آسانسور بسیار تعیینکننده است. موتورهای AC آسانسور، که بهطور معمول برای انواع آسانسور استفاده میشوند به دو دسته تک سرعته و دوسرعته تقسیم میشوند.
در این مقاله به توضیحاتی درباره تفاوت موتور آسانسور تک سرعته و دوسرعته خواهیم پرداخت. اگر هنوز نمیدانید کدام نوع موتور آسانسور را خریداری کنید، این مقاله اطلاعاتی را که نیاز دارید را در اختیار شما قرار میدهد.
موتور آسانسور تک سرعته چیست؟
موتور تک سرعته آسانسور نوعی موتور است که در سیستم آسانسورهای قدیمی و ساده استفاده میشود. این موتورها با سرعت ثابت کار میکنند و مکانیزمی ساده برای حرکت کابین آسانسور بین طبقات ارائه میدهند. بهعبارت دیگر سرعت حرکت ابتدایی آسانسور با سرعتی که در بین طبقات میپیماند و همچنین سرعت توقف یکی است.
این نوع موتور آسانسور رایج است و در بالابرهای کمظرفیت و آهسته استفاده میشود. موتور تکسرعته مقرونبهصرفه بوده و برای سرویسدهی به ساختمانهای حدود دو طبقه ارتفاع کافی است.
مکانیزم عملکرد موتور تک سرعته چگونه است؟
هنگامیکه دکمه فشار داده میشود، سیستم کنترل آسانسور، سیگنالی را به استارت موتور ارسال میکند. استارت موتور که معمولاً یک رله یا کنتاکتور است، موتور الکتریکی را فعال میکند.
وقتی برق وارد موتور میشود، موتور آسانسور تکسرعته با سرعت ثابت شروع به چرخش میکند. در سیستمهای دندهای، محور چرخان موتور به گیربکس متصل میشود. گیربکس سرعت موتور را کاهش میدهد، گشتاور را افزایش میدهد و باعث میشود کابین آسانسور با قدرت کافی و سرعت کنترلشده، حرکت کند.
در این وقت، اتاقک آسانسور با سرعت ثابت شروع به حرکت کرده و وزنه تعادل در جهت مخالف آن حرکت میکند تا کل سیستم را متعادل سازد. این سرعت ثابت بهراحتی کنترل میشود، اما منجر بهشروع و توقف ناگهانی میگردد.
با نزدیکشدن آسانسور به طبقه مورد نظر، سیستم کنترل، سیگنالی برای قطع برق به موتور ارسال میکند. سیستم ترمز نیز درگیر شده و آسانسور متوقف میشود.
مزایای موتور تک سرعته آسانسور
- قیمت مناسب: این نوع موتور آسانسور، دارای قیمت بسیار مناسبی است.
- نصب آسان: نصب موتور آسانسور تکسرعته آسان است.
- نیاز کم به نگهداری: با توجه به سادگی ساختار و عملکرد، انواع تکسرعته موتور آسانسور نیاز به نگهداری کمی دارند.
معایب موتور تک سرعته آسانسور
- دقت پایین ترازکردن: با استفاده از این نوع موتور آسانسور، توقف کابین در همان نقطهای که همسطح با کف است، بسیار دشوار است. دلایل متعددی برای این ناهماهنگی وجود دارد. برای مثال، بار سنگینتر باعث میشود بالابر در هنگام توقف کمی بیشتر سر بخورد (از کف عبور کند) و بار سبکتر باعث میشود آسانسور کمی زودتر متوقف شود (قبل از سطح کف توقف کند). همچنین وزنه تعادل همیشه حدود 40% تا 45% سنگینتر از آسانسور خالی است؛ بنابراین بالابر خالی وضعیت توقف متفاوتی نسبت به آسانسور پر دارد. سرعت آسانسور نیز تحت تأثیر تغییرات جزئی در فرکانس یا ولتاژ منبع تغذیه خط قرار میگیرد و در نتیجه بر دقت ترازکردن تأثیر میگذارد.
- خطر سقوط به دلیل دقت پایین ترازکردن
- مناسبنبودن برای انتقال صندلی چرخدار
موتور دوسرعته آسانسور چیست؟
موتور آسانسور دوسرعته طوری طراحی شده است که با دو سرعت متمایز کار کند؛ معمولاً سرعت بیشتر برای حرکت اصلی بین طبقات و سرعت کم برای تراز کردن و توقف. این نوع موتور هنگام شروع حرکت، شتاب کمی دارد و سبب کندهشدن یکباره آسانسور و آزار کاربران نمیشود. همچنین، هنگام توقف نیز ابتدا سرعت آن کم شده و سپس توقف میکند.
مکانیزم عملکرد موتور آسانسور دوسرعته چگونه است؟
با فشاردادن دکمه، سیستم کنترل آسانسور، سیگنالی را به استارت موتور ارسال میکند. موتور در ابتدا با سرعت کم شروع به کار میکند تا لرزشی را که مسافران هنگام شروع حرکت احساس میکنند، کاهش دهد.
پس از راهاندازی اولیه، سیستم کنترل، موتور را برای فاز سفر اصلی روی سرعت بالا سوئیچ میکند. در این زمان کابین آسانسور بهسرعت بین طبقات حرکت میکند. این سرعت زیاد زمان انتقال را کاهش داده و این نوع موتور آسانسور را برای ساختمانهای بلند مناسب میکند.
با نزدیکشدن آسانسور به طبقه مقصد، سیستم کنترل، بهتدریج موتور را بهسرعت پایین برمیگرداند. این انتقال بهسرعت کم از توقف ناگهانی آسانسور جلوگیری کرده و راحتی بیشتری را برای مسافران فراهم میسازد. در سرعت کم، کابین آسانسور دقیقاً با سطح کف، هماهنگ میشود.
مزایای موتور دوسرعته آسانسور
- جابهجایی سریع بین طبقات: این نوع موتور، آسانسور را با سرعت بالایی جابهجا میکند.
- حرکت نرم و روان: به علت دوسرعتهبودن، این نوع موتور سبب میشود که آسانسور به نرمی کار کند.
- ترازکردن دقیق: انواع دوسرعته موتور آسانسور هنگام توقف با سطح، کاملا تراز میشوند.
- مصرف انرژی کم
معایب موتور آسانسور دوسرعته
- نصب سخت
- نیاز به نگهداری زیاد
- پیچیدگی تعمیرات
- قیمت بالا
تفاوت موتور آسانسور تک سرعته و دوسرعته چیست؟
موتور آسانسور تکسرعته و دوسرعته از جهات زیر با هم متفاوت هستند:
سرعت و شتاب
میتوان گفت مهمترین تفاوت موتور آسانسور تک سرعته و دوسرعته در سرعت و شتاب حرکت آن است. به این صورت که در مدل تکسرعته، موتور در تمام طول سفر با سرعت ثابتی کار کرده و در نتیجه شتاب، حرکت و کاهش سرعت یکنواخت است. این حرکت تکسرعته میتواند منجر به استارتها و توقفهای ناگهانی میشود.
در مقابل موتور آسانسور دوسرعته با دو سرعت متمایز کار میکند؛ سرعت بالا برای حرکت بین طبقات و سرعت کم برای راهاندازی، توقف و ترازکردن. این تفاوت سرعتها، سواری نرمتری را ارائه میدهد.
سیستم کنترل
در موتور تکسرعته از سیستم کنترل اولیه با منطق رله ساده استفاده میشود. مکانیزم کنترل در این روش، اولیه بوده و شامل دستورات شروع و توقف است. این مکانیزم، نصب و نگهداری آسانسور را آسانتر میکند، اما از انعطافپذیری و عملکرد سیستم میکاهد.
اما در موتور دوسرعته از سیستم کنترل پیشرفتهتری برای مدیریت انتقال بین سرعتهای پایین و بالا استفاده میشود. این سیستم به تجهیزات الکترونیکی و برنامهنویسی پیچیدهتری نیاز دارد تا سرعت را به آرامی تغییر دهد. این نوع کنترل، کیفیت بهتری از حملونقل را ارائه میدهد، اما پیچیدگی و نیازهای تعمیر و نگهداری آسانسور را افزایش میدهد.
راحتی آسانسور
عملکرد سرعت ثابت در موتور تک سرعته باعث ایجاد حرکات ناگهانی در هنگام شروع و توقف آسانسور میشود که خود میتواند برای مسافران آزاردهنده باشد. اما در موتور دوسرعته، قابلیت کار در سرعتهای پایین در مراحل استارت و توقف، حرکات ناگهانی را کاهش داده و تجربه سواری راحت و دلپذیرتری را برای مسافران بههمراه میآورد.
بهرهوری انرژی
بهرهوری انرژی به عنوان یک تفاوت آسانسور موتور تک سرعته و دو سرعته محسوب میشود. در مدل تک سرعته بهرهوری انرژی کمتر است. کارکردن با سرعت ثابت به این معنی است که موتور انرژی بیشتری را بهخصوص در مراحل شتاب و کاهش سرعت مصرف میکند. این مصرف زیاد انرژی سبب افزایش هزینههای انرژی میشود.
در موتور دوسرعته به دلیل کارکرد با سرعت بهینه، بهرهوری انرژی بیشتری دارد. با استفاده از سرعت کم برای راهاندازی و توقف و سرعت بالا برای حرکت بین طبقات، موتور میتواند مصرف انرژی را بهینه کرده و بهطور بالقوه مصرف کلی و هزینههای عملیاتی را کاهش دهد.
هزینه خرید و تعمیرات
هزینههای اولیه و هزینه نگهداری در موتور تک سرعته کمتر است. سادگی موتور و سیستم کنترل، نصب و نگهداری آن را ارزانتر میکند.
در مقابل موتور دوسرعته، هزینه اولیه بالاتر و تعمیر و نگهداری پیچیدهتری دارد.
نوع کاربری
نوع کاربری را میتوان تفاوت موتور آسانسور تک سرعته و دوسرعته در نظر گرفت. با این وجود موتور آسانسور تکسرعته برای ساختمانهای کم ارتفاع مناسب هستند. سرعت کم این نوع موتور، در تعداد کم طبقات مشکلی ایجاد نمیکند.
موتور دوسرعته نیز برای طیف وسیعتری از ساختمانها، از جمله سازههای متوسط که در آنها کیفیت و کارایی حرکت آسانسور اهمیت بیشتری دارد، مناسب است. بهشکل معمول، ساختمانهایی که طبقات بیشتری دارند از این نوع موتور استفاده میکنند تا بتوانند با سرعت بیشتر و در زمان کمتری طبقات را طی کرده و در عین حال بهآرامی توقف کنند.
کلام پایانی
بهطور خلاصه، موتورهای آسانسور تکسرعته در طول مسیر با سرعت ثابتی کار میکنند. اگرچه نصب و نگهداری این موتورها آسانتر است، اما به دلیل استارت و توقف ناگهانی، سواری نرمی را ارائه نمیکنند. این موتورهای آسانسور، در درجه اول برای ساختمانهای کوتاه مناسب هستند.
از سوی دیگر، موتورهای آسانسور دوسرعته با کارکردن در دو سرعت متمایز (برای شروع و توقف و بین مسیر) پیچیدهتر هستند. اما حرکتنرمتر و سرعت بیشتری دارند و برای ساختمانهای بلند مناسب هستند.
سوال و جوابهای رایج درباره تفاوت موتور آسانسور تک سرعته و دوسرعته
در قسمت پایانی مقاله، سوالات رایج درباره تفاوت موتور آسانسور تک سرعته و دوسرعته را مطرح کرده و به آنها پاسخ میدهیم
سوال 1: موتور آسانسور تکسرعته بهتر است یا دوسرعته؟
جواب این سوال بهنوع کاربری وابسته است. بهطور کلی میتوان گفت که موتورهای آسانسور دوسرعته بهتر هستند؛ اما اگر قصد دارید برای یک ساختمان کمارتفاع (مثلا دوطبقه) آسانسور نصب کنید، انواع موتور دوسرعته ممکن است کمی بیش از حد بوده و به هدر دادن هزینه محسوب شوند.
سوال 2: چرا نمیتوان در ساختمانهای بلند از موتور آسانسور تکسرعته استفاده کرد؟
مهمترین دلیلی که نمیتوان در ساختمانهای بلند از موتور آسانسور تکسرعته استفاده کرد این است که این موتورها سرعت بسیار کمی دارند و مدتها طول میکشد تا فواصل زیاد بین طبقات را طی کنند.
سوال 3: مالکان ساختمان، چگونه بین موتورهای آسانسور تکسرعته و دوسرعته تصمیم گیرند؟
تصمیمگیری به عوامل مختلفی از جمله الزامات ساختمان، محدودیتهای بودجه، ترافیک مسافر و کیفیت سواری مطلوب بستگی دارد. مالکان یا اپراتورهای ساختمان باید این عوامل را بهدقت ارزیابی کنند تا مناسبترین نوع موتور را برای نیازهای خاص خود تعیین نمایند.
